درمان درد دیسک بین مهره ای فیزیوتراپی
 


درمان دیسک بین مهره ای

درمان دیسک بین مهره ای

دیسک بین مهره ای Intervertebral disc

ستون مهره از 23 عدد دیسک بین مهره ای تشکیل شده است که نزدیک به 25%  طول ستون مهره را تشکیل می دهد.

هر مهره (اغلب مهره ها) در سه سطح با مهره بالایی و پایینی خود اتصال دارد که شامل 6 اتصال در بالا و پایین از طریق زواید عرضی و خاری، 4 اتصال از طریق مفاصل آپوفیزیال و دو اتصال از طریق دیسک است. بنابراین یک مهره با 12 اتصال به مهره های بالایی و پایینی خود متصل است. بروز مشکل در هر کدام از این اتصالات به تنهایی و یا چند تا با هم می تواند تولید کننده درد ناتوانی و محدودیت حرکت باشد ولی به دلایلی بیشترین توجه را در دردهای ستون مهره آسیب های مربوط به دیسک به خودش جلب کرده است.

بخش عمده مشکلات گردن درد، پشت درد و یا کمر درد ناشی از اختلال در عملکرد صحیح عضلات مفاصل به دلیل نشستن، ایستادن، ماندن در وضعیت های نامناسب برای زمان طولانی است. ولی متاسفانه به اشتباه عمده، مشکلات ستون مهره را با توجه به بیرون زدگی دیسک می شناسیم. شاید این مشکل پس از ورود و رواج بیش از اندازه ام آر آی صورت گرفته باشد برای همین برای آشنایی بیشتر کمی به ساختمان و عملکرد این عضو مهم یعنی دیسک بین مهره ای می پردازیم.

دیسک بین مهره ای شامل دو قسمت مرکزی و محیطی می باشد. قسمت مرکزی یا ژله ای فرک که حدود 70 تا 90 درصد آن را آب تشکیل می دهد. این بخش مرکزی یک جذب کننده هیدرولیک نیروهای وارد شده به آن است و نیروی وارد شده به مهره که حین راه رفتن، پریدن، خم و راست شدن و ... به آن وارد می شود را جذب می نماید. دور تا دور این هسته مرکزی 15 تا 25 لایه از فیبرهای کلاژنی قرار دارند که به صورت حلقوی و با زاویه ای خاص هسته ژله ای را در بر می گیرد و سبب ثبات این ساختار می شود و استحکام دیسک را سبب شده و در مقابل نیروهای وارده به مهره ها مقاومت به خرج داده و سبب استحکام بیشتر سیستم و حفاظت از نخاع و اعصاب بیرون آمده از آن می شود.

میزان آب موجود در هسته مرکزی دیسک در نشستن طولانی و ... کاهش می یابد. میزان آب درون دیسک در صبح حداکثر و با ایستادن و انجام کارهای روزانه به تدریج کاهش می یابد و در نتیجه ارتفاع دیسک کمتر شده و بر همین اساس صبح ها حدود دو الی سه سانتی متر قد بلند تر هستیم.

تخریب دیسک از دهه دوم و سوم زندگی شروع می شود و به همین دلیل کمتر کسی را می توا ن یافت (با یا بدون کمر درد) که پس از این سنین دچار علائم تخریب دیسک در ام آر آی او نباشیم.

 

فتق دیسک یا دیسک هرنیشن

فتق دیسک به شکل های مختلفی ممکن است ایجاد شود. معمولا شامل جابه جایی به سمت پشت یا پشتی – طرفی هسته دیسک است که ممکن است به نخاع ریشه های عصبی و ... فشار وارد نماید که البته شدت و چگونگی آن مهم می باشد. ممکن است کاملا نوارهای پیرامونی دیسک پاره شود و هسته دیسک به بیرون باز شود که به آن اکستروژن می گویند و یا ممکن است بیرون زدگی به صورت پروتروژن باشد که محتویات هسته به سمت پشت دچار فتق شده باشد بدون بیرون زدگی. به هر حال تخریب یا بیرون زدگی می تواند منشا برخی از دردهای ستون مهره باشد. فشار بر ریشه عصبی گاهی سبب دردهای طاقت فرسای در پای فرد می شود که برخی مواقع با هیچ داروی غیر مخدری آرام نمی گیرد.

فتق دیسک بیشتر در افراد زیر چهل سال رخ می دهد. چون بعد از آن هسته دیسک دچار کم آبی می شود و در این شرایط چیزی برای بیرون زدن به شکل قبل وجود نخواهد داشت. همچنین لازم به ذکر است همانطوری که گفته شد صبح ها دیسک پر آب تر است، بدن هم خشک تر و غیر آماده تر است. در این زمان احتمال بیرون زدگی دیسک بیشتر است. در ضمن کسانی که زیاد پشت میز می نشینند، به دلایل بیو مکانیکی فشار زیادی به مهره های آخر کمریشان وارد می شود. دراین افراد نیز بیرون زدگی دیسک های مهره های 4 و 5 کمر شایع تر است. این افراد دچار فتق دیسک مزمن می شوند (نوع حاد پس از انجام فعالیت فیزیکی پدیدار می شود که معمولا پس از حرکت چرخشی همراه با خم شدن می تواند ظاهر شود).

 

برخی ویژگی های افراد مبتلا به درد دیسک مهره کمری :

  • اگر فشار بر روی عصب سیاتیک وارد شود به آن سیاتیک آلژیا یا درد سیاتیک می گویند که بیشتر به این شکل ظاهر می شود ولی ممکن است اعصاب دیگر ناحیه را هم درگیر کند.
  • سن معمولا بیت 20 تا 40 سال
  • نسبت درگیری در مردان نسبت به زنان 3 به 2
  • ممکن است درد تدریجی یا ناگهانی شروع شود
  • معمولا درد یک طرفه یا در یک سمت بیشتر است.
  • درد با سرفه، عطسه، نشستن طولانی تشدید می شود
  • محل درد در نواحی پایین کمر، باسن، ران و ساق می تواند انتشار یابد
  • برخی مواقع نمی توانند روی پای درگیر وزن بیندازند و با پای خمیده راه می روند
  • کاهش قوس کمر انحراف جانبی به سمت ناحیه درگیر یا به سمت مقابل (بسته به فرم آسیب)
  • و ...

 

درمان غیر جراحی :

  • معمولا 2 یا 3 روز استراحت مطلق و استفاده از داروهای ضد التهابی و مسکن است.
  • معمولا بیش از این استراحت مطلق به دلیل تحلیل در عضلات مهم ستون فقرات که به کهنه شدن درد و اختلال کمک می کند توصیه نمی شود

 

درمان جراحی :

  • اگر تحلیل عضلانی یا از کار افتادن عضله ای رخ دهد و مشخص شود در اثر فشار بر روی نخاع یا اعصاب خارج شونده از آن این اتفاق افتاده تقریبا می توان گفت جراحی باید سریعا انجام شود. در سایر موارد تشخیص آن معمولا مشکل و نظرهای متفاوتی در رابطه با آن وجود دارد.

 

درمان فیزیوتراپی :

  • شامل استفاده از مدالیته های ضد درد
  • درمان های دستی یا منوال
  • درای نیدلینگ
  • تیپینگ

 

لیزر و سایر تجهیزات فیزیوتراپی است که ممکن است برای کاهش درد، التهاب و ترمیم بافت آسیب دیده از آن استفاده شود و ورزش درمانی که شاید مهم ترین بخش فیزیوتراپی در جلوگیری از مزمن شدن درد و بروز مجدد آن می تواند باشد.

استفاده از ارتز یا شکم بندهای لومبوساکرال تا ده روز (البته چند بار در طول روز بهتر است باز شود)

پس از آن به تدریج میزان استفاده از آن را کم می کنیم و پس از سه هفته تنها در انجام فعالیت شدید در مسافرت و یا زمانی که طولانی مدت می نشیند از آن استفاده می کنیم. در ناحیه گردن هم به همین صورت می توان گردن بندهای طبی استفاده نمود. به هر حال استفاده از این وسایل عوارضی چون تحلیل عضلانی کوتاهی و خشکی مفاصل درگیر را می تواند در پی داشته باشد. بنابراین در استفاده بجا از آن باید دقت نمود.

یک نکته هم در رابطه با دیسک باید بدانیم. اینکه فقط شاید بتوان دیسکی که کمی بیرون زدگی دارد (بالجینگ) را با مانورهایی با کاهش فشار اعمال به سر حای خود برگرداند (یا به اصطلاح دیسک را جا انداخت) در بقیه موارد با هیچ روش درمانی نمی توان دیسک هرز شده و بیرون زده را درست کرد و به سر جای خود برگرداند. درمانهای غیر جراحی بر کاهش تورم و تقویت و کشش عضلات منطقه و ... استوار هستند که اگر بیمار همکاری لازم را به عمل آورد می تواند بسیار موفقیت آمیز باشد. در واقع با تقویت و تصحیح زمان بندی و درست به کار افتادن عضلات، فشار وارده به ستون فقرات تنظیم می گردد که این همان موفقیتی است که با یک فیزیوتراپ موفق و موثر به دست می آید.


دفعات بازدید : 14742


گالری تصاویر و ویدیوها

ارتباط با ما

با ارائه نقطه نظرات، پیشنهادات و انتقادات خود ما را در ارائه خدمات هرچه بیشتر و کاملتر به شما عزیزان یاری فرمایید.
کلیـنـیـک فیـزیـوتـراپـی پـاکـــ

شماره تماس

021-44487389

دورنگار

021-44487385

پست الکترونیک

info@pakphysio.com

آدرس

بزرگراه ستاری شمال ، بین همت و نیایش، 35 متری گلستان (مخبری ) ، نرسیده به شاهین شمالی ( کبیری طامه ) ، درمانگاه پاک

مستقیم با دفتر مرکزی در ارتباط باشید!